Okul ve aile arasında kurulan güçlü iş birliği, çocuğun eğitim sürecini bütüncül bir yaklaşımla destekler. Bu anlayış, öğrencinin kendini güvende hissettiği, öğrenmeye istekle katıldığı ve gelişimini sağlıklı bir şekilde sürdürdüğü bir eğitim ortamının oluşmasına katkı sağlar.

Bilimsel Veriler Işığında Aile Katılımının Eğitime Etkisi

Eğitim psikolojisi ve çocuk gelişimi alanında yapılan akademik çalışmalar, aile katılımının öğrencilerin akademik performanslarını, okul motivasyonlarını ve sosyal uyumlarını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Araştırmalara göre ailesi tarafından eğitim süreci önemsenen öğrenciler, öğrenmeye karşı daha olumlu tutum geliştirir ve okul yaşamına daha güçlü bağlar kurar.

Bilimsel veriler, ailelerin eğitim sürecine bilinçli katılımının; öğrencinin sorumluluk bilinci geliştirmesini, öğrenme sürecini anlamlandırmasını ve öz düzenleme becerilerinin güçlenmesini desteklediğini ortaya koymaktadır.

Ailenin Tutumu ve Okul Algısı Arasındaki Güçlü Bağ

Çocukların okul algısı, büyük ölçüde ailelerinin eğitime yaklaşımıyla şekillenir. Ailenin okul ile kurduğu iletişim dili, öğretmenlere yönelik tutumu ve eğitime verdiği değer, çocuğun okula bakış açısını doğrudan etkiler.

Akademik çalışmalar, okul-aile ilişkilerinin güçlü olduğu eğitim ortamlarında öğrencilerin kendilerini daha güvende hissettiklerini ve okul yaşamına daha rahat uyum sağladıklarını göstermektedir. Bu güven duygusu, öğrenme sürecinin sağlıklı ilerlemesi açısından önemli bir zemin oluşturur.

Okul-Aile İş Birliğinde Tutarlılığın Önemi

Eğitim sürecinde tutarlılık, çocuk gelişiminin temel unsurlarından biridir. Okulda benimsenen değerlerin ve davranış kazanımlarının ev ortamında da desteklenmesi, öğrencinin gelişimini dengeli bir şekilde sürdürmesini sağlar.

Bilimsel araştırmalar, okul ve aile tarafından benzer yaklaşımlarla karşılaşan çocukların davranış geliştirme süreçlerinde daha istikrarlı ilerlediklerini ortaya koymaktadır. Bu tutarlılık, öğrencinin sınırları tanımasını, sorumluluk almasını ve sosyal ilişkilerde daha uyumlu davranmasını destekler.

Ailenin Rehberlik Edici Rolü ve Öğrenci Gelişimi

Eğitim uzmanları, ailenin rehberlik edici rolünün çocukların özgüven gelişimi üzerinde önemli bir etkisi olduğunu vurgulamaktadır. Çocuğun yanında olduğunu hissettiren, onu dinleyen ve gelişim sürecini yakından takip eden aile yaklaşımı; öğrencinin kendini değerli hissetmesine katkı sunar.

Akademik çalışmalar, ailesi tarafından desteklenen öğrencilerin problem çözme becerilerinin daha güçlü olduğunu ve öğrenme sürecine daha aktif katılım gösterdiklerini ortaya koymaktadır.

Etkili İletişimin Eğitim Sürecine Katkısı

Okul-aile iletişiminin düzenli, açık ve karşılıklı anlayış temelinde yürütülmesi, eğitimin kalitesini doğrudan etkiler. Ailenin çocuğun okul yaşamına dair bilgi sahibi olması ve sürece dahil edilmesi, öğrencinin gelişiminin daha yakından takip edilmesini sağlar.

Araştırmalar, aile-çocuk iletişiminin güçlü olduğu ortamlarda öğrencilerin kendilerini daha rahat ifade ettiklerini ve öğrenme sürecinde daha istekli olduklarını göstermektedir.

Uzun Vadeli Kazanımlar ve Sürdürülebilir Eğitim Anlayışı

Aile katılımı, yalnızca kısa vadeli akademik başarılarla sınırlı olmayan uzun vadeli kazanımlar sağlar. Bilimsel veriler, ailesi tarafından eğitim süreci desteklenen çocukların yaşam boyu öğrenme becerilerinin daha güçlü olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu süreç, öğrencilerin kendini tanıyan, sorumluluk alabilen ve öğrenmeye açık bireyler olarak yetişmelerine katkı sunar.

Sonuç: Eğitimin Güçlü Paydaşı Olarak Aile

Eğitim süreci, okul ve ailenin ortak sorumluluğunda yürütülen bütüncül bir gelişim sürecidir. Akademik çalışmalar ve bilimsel veriler, ailenin bu süreçteki etkin rolünün öğrenci gelişimini çok yönlü olarak desteklediğini açıkça ortaya koymaktadır.

Okul-aile iş birliği ile yapılandırılan eğitim ortamları; öğrencilerin kendilerini güvende hissettikleri, okula aidiyet geliştirdikleri ve öğrenme süreçlerini sağlıklı bir şekilde sürdürdükleri güçlü bir eğitim anlayışının temelini oluşturur.

Değerli Anne Babalar, aşağıda örnek yaklaşımlardan oluşan bir bölüm yer almaktadır:

Aileler İçin Önerilen Yaklaşımlar

Eğitim sürecinde ailelerin benimsediği yaklaşım, çocuğun gelişimini doğrudan etkileyen önemli bir faktördür. Bilimsel çalışmalar, ailelerin bilinçli ve dengeli tutumlarının çocukların okul yaşamına uyumunu güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda okul-aile iş birliğini destekleyen bazı temel yaklaşımlar öne çıkmaktadır. Bazı örneklerle açıklayalım:

1. Okul ile Düzenli ve Yapıcı İletişim Kurmak Velilerin öğretmenlerle ve okul yönetimiyle düzenli iletişim içinde olması, çocuğun gelişiminin doğru şekilde takip edilmesini sağlar. Araştırmalar, ailelerin okuldan gelen bilgilendirmeleri dikkatle takip etmesinin öğrencinin okul sürecine olan bağlılığını artırdığını göstermektedir.

Bu kapsamda bir veli, öğretmen görüşmelerine yalnızca akademik değerlendirme beklentisiyle değil; çocuğun sınıf içi katılımı, sosyal ilişkileri ve öğrenme sürecindeki tutumu hakkında bilgi almak amacıyla katılır. Görüşme sonunda öğretmenle ortak bir destek dili belirlenir ve bu yaklaşım ev ortamında da sürdürülür. Bu tutarlılık, çocuğun okul ve ev arasında net bir yönlendirme hissetmesini sağlar.

2. Ev Ortamında Okulda Kazanılan Alışkanlıkları Desteklemek Okulda benimsenen davranış ve sorumlulukların ev ortamında da tutarlı şekilde desteklenmesi, öğrenmenin kalıcı olmasına katkı sağlar. Akademik veriler, ev ve okul arasında tutarlılık yaşayan çocukların davranış geliştirme süreçlerinde daha dengeli ilerlediğini ortaya koymaktadır.

Okulda planlama ve sorumluluk bilinci kazanan bir öğrenci için evde ders çalışma saatleri net ancak esnek bir yapı içinde belirlenir. Çocuk, kendi sorumluluğunu alarak süreci yönetir; aile ise süreci yönlendiren değil, destekleyen bir rolde yer alır. Bu yaklaşım, çocuğun öz düzenleme becerilerini güçlendirir.

3. Çocuğu Dinleyen ve Anlamaya Odaklanan Bir Tutum Benimsemek Eğitim uzmanları, çocukların kendilerini ifade edebildikleri aile ortamlarında daha sağlıklı iletişim becerileri geliştirdiklerini belirtmektedir. Çocuğun okulda yaşadıklarını paylaşmasına alan açmak, onun duygusal gelişimini destekler.

Bu doğrultuda gün sonunda çocuğa okulda ne öğrendiğinden çok, okulda nasıl hissettiğini sormak önemlidir. Bir veli, çocuğunun okuldan geldiğinde yaşadığı bir durumu dikkatle dinler ve değerlendirme yapmadan paylaşım alanı tanır. “Bugün seni en çok ne mutlu etti?” gibi sorularla çocuğun duygularını ifade etmesine destek olunur. Bu yaklaşım, çocuğun kendini güvende hissetmesini ve iletişim becerilerinin gelişmesini sağlar.

4. Süreci Sonuçtan Daha Değerli Görmek Bilimsel çalışmalar, sürece odaklanan aile tutumlarının çocukların öğrenme motivasyonunu güçlendirdiğini göstermektedir. Çocuğun gösterdiği çaba, akademik sonuçlardan bağımsız olarak desteklendiğinde öğrenme isteği artar.

Bu yaklaşım doğrultusunda çocuğun gelişimi kendi ilerlemesi üzerinden değerlendirilir ve bireysel kazanımları fark edilir. Bir öğrenci, önceki dönemlere göre derse katılımında ilerleme gösterdiğinde aile, sonucu değil süreci vurgular. Çabanın fark edilmesi, çocuğun öğrenme sürecine olan isteğini artırır ve gelişimin sürdürülebilir olmasına katkı sağlar.

5. Rehberlik Hizmetlerinden Etkin Şekilde Yararlanmak Okul rehberlik birimleri, ailelere çocuk gelişimi konusunda bilimsel ve profesyonel destek sunar. Velilerin bu süreçlere açık olması, öğrencinin gelişiminin çok yönlü desteklenmesini sağlar.

Rehberlik görüşmelerini yalnızca belirli durumlar için değil, gelişimi destekleyici bir danışmanlık süreci olarak görmek önemlidir. Veli, rehberlik servisiyle yapılan görüşmeleri belirli konularla sınırlı tutmaz; çocuğun gelişim özelliklerini, öğrenme alışkanlıklarını ve sosyal ilişkilerini birlikte değerlendirir. Bu iş birliği, çocuğun ihtiyaçlarının doğru şekilde belirlenmesine katkı sunar.

6. Okula Aidiyet Duygusunu Güçlendirmek Araştırmalar, ailesi tarafından okuluna karşı olumlu bir dil kullanılan çocukların okula daha güçlü bağlar kurduğunu göstermektedir. Ailenin okulu güven veren bir ortam olarak tanımlaması, çocuğun okul algısını olumlu yönde şekillendirir.

Ev ortamında okul ve öğretmenler hakkında kullanılan dil, güven ve değer duygusunu destekler. Okulu, öğretmenleri ve okul yaşamını çocuğun yanında olumlu ve destekleyici ifadelerle ele almak, çocuğun okula karşı güçlü bir aidiyet geliştirmesine katkı sağlar.

Genel Değerlendirme Ailenin eğitim sürecine bilinçli, dengeli ve destekleyici şekilde dahil olması; çocuğun akademik, sosyal ve duygusal gelişimini güçlendiren en önemli unsurlardan biridir. Okul ve ailenin aynı hedef doğrultusunda ilerlemesi, öğrencinin kendini güvende hissettiği ve öğrenmeye istekle katıldığı bir eğitim ortamının oluşmasını sağlar.Bu yaklaşımlar doğrultusunda yürütülen okul–aile iş birliği, sürdürülebilir ve nitelikli bir eğitim anlayışının temelini oluşturur. Sunulan örneklemeler, aile–okul iş birliğinin günlük yaşamda nasıl uygulanabileceğine dair somut bir yol haritası sunar. Uzman yaklaşımların uygulamaya dönüştürülmesi, çocuğun gelişimini destekleyen güçlü ve dengeli bir yapı oluşturur. Özel Osmangazi Okulları olarak; her öğrencimizin yolculuğunda ailesiyle aynı dili konuşan, aynı hedefe yürüyen ve çocuğun iyiliğini merkeze alan güçlü bir eğitim ortaklığı kuruyoruz. Okulumuzda aile–okul iş birliği, yalnızca bir iletişim süreci değil; çocuğun kendini güvende hissettiği, değer gördüğü ve sağlam adımlarla geleceğe hazırlandığı bir gelişim yolculuğudur.

1 haftalık ara tatil, ilkokul öğrencilerinin zihinsel olarak yenilenmesi ve öğrenme motivasyonunun tazelenmesi için önemli bir fırsattır. Özellikle eğitim sürecinin yoğun geçtiği dönemlerde çocuklar hem akademik anlamda hem de sosyal açıdan yorulabilir. Ara tatil döneminde amaç, çocuğun hem dinlenmesine hem de hafif etkinliklerle öğrenmeye devam etmesine yardımcı olmaktır. Bu nedenle bu rehber, ilkokul düzeyindeki tüm öğrenciler için keyifli, verimli ve düzenli bir tatil planı oluşturmak isteyen ailelere yol gösterici niteliktedir.

1. Ara Tatilin Zihinsel ve Duygusal Önemi

İlkokul dönemi, çocukların öğrenmeye en açık olduğu dönemdir. Ancak sürekli odaklanma gerektiren dersler, ödevler, sınavlar ve etkinlikler onların dikkat seviyesinde yorgunluk oluşturabilir. 1 haftalık ara tatil, çocukların zihinsel yükünü azaltır ve duygusal olarak rahatlamalarını sağlar. Çocuk, tatilde özgür oyunlar oynadığında, sanatla ilgilendiğinde, aileyle kaliteli zaman geçirdiğinde motivasyonu artar ve ikinci döneme daha enerji dolu bir şekilde başlar.

Veliler için önemli nokta:
Tatil tamamen ders çalışmak ya da tamamen oyunla geçmemeli. Denge anahtardır.

2. Hafif Akademik Tekrarlar (Çocuğu Yormayan Model)

Ara tatil döneminde ağır ödevlerden kaçınmak gerekir; bunun yerine oyunlaştırılmış ve kısa süreli çalışmalar çok daha etkili olur.

Günlük tekrar önerileri:

• Okuma–anlama: Çocuğa uygun seviyede kısa bir hikâye okutturup 4–5 soruluk mini değerlendirme yapılabilir.
• Matematik: Günlük 8–10 problem sorusu çözmek yeterlidir. Özellikle işlem yeteneği ve problem çözme becerisini destekler.
• Yazı çalışması: 5–10 dakika süreli küçük yazma alıştırmaları, harf yazımını güçlendirir.
• Fen ve sosyal bilgiler: Evde küçük gözlem etkinlikleri yapılabilir. Örneğin hava durumu gözlemi, bitki sulama takibi, aile geçmişi konuşmaları gibi.
  

Bu çalışmalar çocuğun akademik düzenini bozmadan hafif bir hatırlatma görevi görür.

3. İlkokul İçin Oyunlaştırılmış Öğrenme Etkinlikleri

Ara tatilde en verimli yöntemlerden biri, öğrenmeyi oyun haline getirmektir. Çünkü çocuk, eğlenirken farkında olmadan öğrenmeye devam eder.

Evde yapılabilecek oyunlaştırılmış aktiviteler:

• Scrabble veya kelime türetme oyunları: Kelime dağarcığını geliştirir.
• Hafıza kartları: Görsel hafızayı ve dikkat süresini artırır.
• Sudoku ve akıl oyunları: Mantıksal düşünmeyi güçlendirir.
• Eğitici mobil uygulamalar: Günde 10–15 dakika sınırlı şekilde kullanılabilir.
• Ev içi hazine oyunu: Çocuğun yönergeleri takip etme becerisini geliştirir.

Bu tarz etkinlikler çocukların tatil boyunca zihinsel aktivitesini desteklerken eğlenceli vakit geçirmesini sağlar.

4. Kültürel Gezi Önerileri (Aileyle Kaliteli Zaman)

İlkokul çağındaki çocuklar için kültürel geziler büyük bir öğrenme fırsatıdır.

Bursa için önerilebilecek aktiviteler:

• Tarihi müzeler
• Botanik parkı gezileri
• Bilim merkezleri
• Hayvanat bahçesi
• Kısa doğa yürüyüşleri

Bu tür geziler çocukların merak duygusunu artırır, gözlem yapma becerisini geliştirir ve aileyle bağlarını güçlendirir.

5. Evde Sorumluluk Geliştirici Küçük Görevler

Ara tatilde rutine kısa görevler eklemek çocuğun sorumluluk bilincini güçlendirir.

Öneriler:

• Odasını toplamak
• Sofraya yardım etmek
• Okul çantasını düzenlemek
• Bitkileri sulamak
• Günlük yapılacaklar listesi hazırlamak

Bu görevler çocuğun kendine güvenini artırır ve günlük yaşam becerilerini geliştirir

 6. Tatil Sonrası Okula Hazırlık İçin Öneriler

Ara tatil bitmeden önceki 1–2 gün, çocuğun tekrar rutinine adapte olması için önemlidir.

Velilere tavsiyeler:

• Uyku saatleri okul temposuna göre ayarlanmalı.
• Okul çantası ve defterler tatilden önce düzenlenmeli.
• Çocuğa okula dönüşün olumlu yönleri hatırlatılmalı.
• Tatilde yaptığı güzel şeyler konuşularak motivasyon artırılmalı.
  

Bu hazırlıklar, öğrencinin okula dönüşünü çok daha sorunsuz ve keyifli hale getirir.

Bursa Özel Osmangazi Okulları

Ara Tatilin Anaokulu Öğrencileri İçin Önemi

1 haftalık ara tatil, okul öncesi dönemdeki çocukların hem zihinsel hem de duygusal anlamda dinlenmesi için önemli bir fırsattır. Çocuklar yoğun bir dönemden çıkar ve kısa bir mola, onların enerjisini yeniler. Bu dönemde yapılacak doğru etkinlikler, çocukların gelişimini desteklerken aile ile bağları da güçlendirir.

Evde Kolayca Uygulanabilecek Duyusal Etkinlikler

Duyusal oyunlar anaokulu çağındaki çocuklar için vazgeçilmezdir. Un, pirinç, kum veya kuru bakliyat içeren mini duyusal kutular hazırlayabilirsiniz. Çocuklar bu kutularda dokunarak keşfeder, hayal güçlerini kullanır. Bu tür etkinlikler ince motor gelişimini desteklediği gibi, dikkat süresinin de uzamasına katkı sağlar.

İnce Motor Gelişimi İçin Basit Oyun Fikirleri

• Mandal takma çalışmaları
• Makasla kesme çalışmaları
• Hamur yoğurma ve şekil verme
• Büyük parça lego ile özgür inşa etkinlikleri

Bu etkinlikleri ara tatil boyunca günde 15–20 dakika uygulamak bile güçlü bir gelişim sağlar.

Kitap Okuma Rutinleri ve Hikâye Tamamlama Oyunları

Ara tatil, çocuklarda kitap sevgisini artırmak için ideal bir dönemdir. Günde en az 15 dakika birlikte kitap okuma rutini oluşturulabilir. Kitap bittikten sonra çocuğunuza “Bu hikâyenin sonu nasıl olsaydı hoşuna giderdi?” gibi sorular yönelterek dil gelişimini destekleyebilirsiniz.

Ekran Süresi İçin Dengeli Bir Plan

Anaokulu yaş grubu kısa sürede ekrana bağımlı hale gelebildiği için ara tatilde denge kurulması önemlidir. Günde maksimum 30 dakika, eğitici içeriklerle sınırlı ekran süresi önerilir. Geri kalan zaman mutlaka oyun, sanat ve hareket temelli etkinliklerle doldurulmalıdır.

Duygusal Gelişimi Destekleyen Aile Etkinlikleri

• Birlikte puzzle yapmak
• Evde mini drama oyunu hazırlamak
• Doğa yürüyüşüne çıkmak

Bu etkinlikler çocukların özgüvenini artırır ve aile ile kaliteli vakit geçirmelerini sağlar.

Tatil Sonrası Okula Dönüş İçin Hazırlık

Ara tatilin son iki gününde uyku düzeni tekrar okul saatlerine göre ayarlanmalıdır. Çocuğa okulun yeniden başlayacağı hatırlatılırken pozitif bir dil kullanılmalıdır. “Okulda seni yine eğlenceli oyunlar bekliyor” gibi cümleler motivasyonu artırır.

Bursa Özel Osmangazi Okulları

Öğrencilerimiz, hayvanların korunmasının yalnızca sokak hayvanlarıyla sınırlı olmadığını; tüm canlıların yaşam hakkına saygı gösterilmesi gerektiğini öğrendi. Etkinlik sürecinde öğrenciler, hayvan sevgisi, sorumluluk ve duyarlılık konularında düşüncelerini şiir yazarak ifade etti. Yazılan şiirlerde; hayvanların korunması, onlara zarar verilmemesi ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi gibi konular ele alındı.

Bu çalışma ile öğrencilerimizin hayvan hakları konusunda bilinçlenmesi ve toplumsal sorumluluk duygularının gelişmesi hedeflendi. Hayvanları koruma bilincinin küçük yaşlarda kazandırılmasının önemine vurgu yapılan etkinlikte, öğrencilerimizin çevreye ve tüm canlılara karşı daha duyarlı bireyler olarak yetişmesine katkı sağlandı. Okulumuz, bu tür çalışmalarla öğrencilerinin sosyal sorumluluk bilincini desteklemeye devam etmektedir.

Bağımlılık ve Oyun

Çocuklar ve teknolojiyi birlikte düşündüğümüzde aklımıza ilk gelen kavramlardan biri internet ve oyun bağımlılığıdır. Sağlıklı bir zihinsel gelişime sahip olan her çocuk tablete ve telefonlara düşkün olacaktır. Bu normal bir durumdur. Ancak düşkün olmakla bağımlı olmak arasında ciddi bir fark vardır. İnternet bağımlılığı; interneti aşırı kullanma isteğine karşı koyulamaması, ekran başında saatler geçirilmesi, internetten yoksun kalındığında aşırı öfke ve hareketlilik hali bu durumlara bağlı olarak günlük hayatın etkilenmesidir. İnternet bağımlılığına bağlı olarak da oyun bağımlılığı gelişmektedir. 

Yapılan araştırmalarla internet bağımlılığı 8 başlık altında özetlenmiştir. Tanımlanmış 8 maddeden 5 tanesine uyan kişinin bağımlı olarak değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır.

1. İnternetle ilgili aşırı zihinsel uğraş (İnternette olmadığı zamanlarda bile interneti düşünmek, internette yapacaklarının hayalini kurmak vb.)
2. İnternete duyulan ihtiyacın her geçen gün artması
3. İnternet kullanımını kontrol etmeye, azaltmaya ya da tamamen bırakmaya yönelik başarısız girişimlerin olması
4. İnternet kullanımının azaltılması ya da tamamen kesilmesi durumunda huzursuzluk ve kızgınlık hissedilmesi
5. Planlanandan daha uzun süre internette kalmak
6. Aşırı internet kullanımı nedeniyle aile, okul, arkadaş çevresiyle problemler yaşama, ders başarısında düşüşler
7. İnternette geçirilen süre konusunda yalan söylemek
8. İnterneti sorunlardan kaçmak veya olumsuz duygulardan uzaklaşmak için kullanmak

Çocuğunuzun genel durumunu düşünün. Eğer 8 maddeden 5 tanesi varsa önlem almanın vakti gelmiş demektir.

Psikologlara oyun bağımlılığı ile giden birçok aile, birkaç görüşme sonrasında aslında problemin temelinde aile içi iletişimsizlik, zayıf sosyal ilişkiler veya dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi farklı sebepler olduğunu görmüşlerdir. Çocuğunuzun hayatındaki boşlukları tespit eder ve bu boşlukların kapanmasını sağlayabilirseniz mesele kendiliğinden çözülecektir.

Çocuklar İçin Güvenli İnternet Alanı Nasıl Oluşturulur?

1. Ücretsiz oyun ve uygulamalara dikkat edin. Çocuğunuzun indirdiği oyunların lütfen yaş kısıtlamalarını kontrol ediniz.

Teknolojiyi tamamen yasaklamak mümkün değildir ancak kullanabileceği alanlar ve zamanlar belirlenmeli, süre ve kullanım şekline göre yaşa uygun şekilde kısıtlanmalıdır. Kısıtlamalardan daha da önemlisi ise çocuğunuzu sevmeniz ve ona değerli olduğunu hissettirmenizdir. Ailesi tarafından değer görmediğini ve sevilmediğini düşünen çocuk bu ihtiyacını ekranla gidermeye çalışabilir. 

Çocuğunuzun yaşına uygun değilse oyunları indirmeyiniz. Ücretsiz oyunların içeriğine otomatik reklamlar ekleniyor ve reklamlardan para kazanılıyor. Bu oyunlarda uygunsuz reklamlar çocukların karşısına çıkabiliyor. Çocuğunuz reklama tıkladığında farklı sayfalara yönlendirilebilir. Reklamlar konusunda çocukları bilgilendirmeli ve reklamlara tıklanmaması gerektiği konusunda konuşulması faydalı olacaktır.

2. Çocuğunuzun şiddet içerikli oyunlar oynamadığından emin olun.

Şiddet içerikli oyunlar oynanması çocukları şiddete karşı duyarsızlaştırır ve şiddeti taklit etmek için cesaret verir. Çocuk dünyayı korku ve şiddet içeren bir yer olarak görmeye başlayabilir ve problem çözme noktasında da şiddeti gözünde normalleştirir. Çocukların oynadıkları oyunlarda şiddet öğelerinin olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.

3. Online iletişim imkânı sunan uygulamalara dikkat edin.

Özellikle online sohbet imkanı sunan oyunların bir çoğunda sohbet filtreleri yok ve uygunsuz bir kelime yazıldığında silinmiyor. Çocuğun orada nasıl bir sohbetle karışacağını ve kiminle konuşacağını bilemeyiz. O yüzden olabildiğince seçeceği oyunlarda sohbet uygulamasının olmamasına dikkat etmemiz faydalı olacaktır. 

4. 13 yaşının altındaki çocukların sosyal medya hesabı olması uygun değildir.

Sosyal medyada birçok uygunsuz hesap ve içerik var. Çocuğunuzun 13 yaşın altındayken bir sosyal medya hesabının olması sakıncalıdır. Sizin hesabınızdan da olsa instagram, facebook erişimi olmamalıdır.

5. Çocuğunuzun canının sıkılmasına izin verin.

Çocuklar canları sıkıldığı anlarda videolara ve oyunlara ilgi gösterip kendilerini o şekilde oyalayabiliyorlar. Çocukların canlarının sıkılması aslında kötü bir şey değil. Hayal güçlerini kullanıp yeni şeyler üretmek, can sıkıntılarını giderecek bir şeyler bulmak için büyük bir fırsat. Bırakalım çocukların biraz da canları sıkılsın, sadece otursun ve düşünsünler.

6. Yasaklamayın; sınırları birlikte çizin.

Neleri izleyebileceğini, hangi oyunları oynayabileceğini, ne kadar süre oynayabileceğinin sınırlarını çizin ve bunu yasaklayıcı bir dille yapmayınız. Sınırların neden olması gerektiğiyle ilgili çocuğunuzla açıkça konuşun.

7. Çocuğunuzla daima iletişim halinde olun.

Bahçeye veya sokağa çıkıp oyun oynamak yerine telefonda oyun oynamayı tercih eden çocuklar tehlike sinyalleri vermeye başlamış demektir. Teknolojiye çok fazla alışan çocukların yüz yüze iletişim kurmak, konuşmak, tepki vermek zor gelmeye başlar ve donuklaşabilirler. Tepki vermeleri gereken durumlarda dengelerini kaybedebilirler. Aynı zamanda televizyonun çok seyredildiği evlerde büyüyen çocukların dil gelişimi zayıftır. Çünkü ailede iletişim yoktur. İletişim olması için diyalog gereklidir. Ekrana fazla maruz kalan çocukların aynı zamanda hayal gücü, problem çözme ve üretkenlik gibi becerileri de zayıftır.

Çocukların iletişim kurma becerilerinin gelişmesi için onlara yapabileceğimiz en büyük iyilik bol bol sohbet etmek ve kitap okumasını sağlamak. Anne babasının kitaplarla iç içe olduğunu gören çocuklar kitap okumayı model olarak öğrenirler. Çocuk haftada birkaç kez anne ve babasının telefonlarını bir köşeye kaldırıp kitap okuduğunu görerek büyüsün. Bunun için belirli günleri belirleyip 20 dakika bile olsa bu zamanı ailecek kitap okumaya ayırın.

8. Video paylaşım sitelerinde özellikle en çok kullanılan YOUTUBE uygulamasında tükettiği içeriklere dikkat edin.

Youtuber’lık artık yeni bir meslek oldu. Çocukların ilgisini çeken videolar hazırlayan bir sürü kişi var ve çocuklar ekrandaki kişinin yaptığı her şeyi doğru ve güzel olarak algılıyor. Videolarda duydukları argo kelimeleri ve küfürleri çocuklar bir süre sonra normal görmeye başlıyorlar ve kullanıyorlar.

Çocuğunuzun en çok izlediği içerikler youtube uygulamasına girdiğinizde öneri olarak karşınıza çıkacaktır. Youtube geçmişinde kimleri izliyor? Hangi tür içeriklerden hoşlanıyor? Sizler de kaliteli içerikler üreten kişilere abone olarak öneriler kısmında çocuğunuzun karşısına onların çıkmasını sağlayabilirsiniz. Youtube’un güvenli kullanılabilmesi için çocuğunuza ne izlediğini sorun ve yanına oturup birlikte izleyin. Birlikte izleme imkanınınız yoksa bile en azından sesin sizin duyabileceği seviyede olmasını sağlayın. Bunu yapmaya da imkanınız yoksa günlük olarak mutlaka izleme geçmişinden çocuğunuzun hangi içerikleri izlediğini kontrol etmelisiniz. Çocukları birçok şeyi izledikleri videolardan öğreniyorlar ve onları bu dünyada kesinlikle tek başlarına bırakmamalısınız. Eğer izleme geçmişinde hoşunuza gitmeyen şeyler varsa çocuğunuza kızmak yerine daha dikkatli olun, gözetiminizi sıklaştırın ve yalnız başına telefon, tabletle vakit geçirmesine izin vermeyin.

9. Ebeveyn filtresi ve güvenlik yazılımlarıyla çocuğunuzun dijital dünyada karşılaşabileceği zararlı içerikleri engelleyin.

Ebeveyn filtresi ve güvenlik yazılımları sayesinde çocuğunuzun internette geçireceği süreyi belirleyebilir, bağlandığı siteleri takip edebilir ve neler yaptığını öğrenebilirsiniz. Karşılaşabileceği olası uygunsuz ve zararlı içerikleri engellemiş olursunuz.

10. Çocuğunuza rol model olduğunuzu unutmayın.

Çocukların ebeveynlerini rol model aldığını unutmamalı ve çocuğumuzdan beklentilerimizi önce bizler kendimiz karşılayabilmeliyiz. Eğer bizler çocuğumuzun gözü önünde saatlerce telefonda vakit geçiriyorsak çocuğumuza ekran süresi kuralı getirmekte zorlanabiliriz.

Değerli Velilerimiz;  çocuklarımız da hatalar yapacak ve o hatalarla doğruları öğrenecekler. Hata yaptıklarında bunu nasıl yaparsın, sana inanamıyorum gibi tepkiler vermek yerine önce onu dinleyin, ne olursa olsun size anlatması için ona fırsat verin. Yargılandığını ve eleştirileceğini düşünen çocuklar korkarlar ve bir hata yaptıklarında ebeveynlerinin onun yanında olmayacağını düşünürler. Onları koşulsuz sevdiğinizi, hatalarıyla da onları kabul edeceğinizi çocuklarınıza hissettirin. Anlaşıldığını hisseden çocuklar ebeveynlerine karşı daha açık olurlar ve ebeveynler de çocuklarla güçlü bir iletişim kurarak onları daha sağlıklı bir şekilde takip edebilirler. 

Bursa Özel Osmangazi Okulları

Psikolojik sağlamlık stresten etkilenmemek, acı çekmemek değildir. Aksine tüm duyguların içerisinden sağlam adımlarla geçebilmek, duygularını kontrol etmeden yaşayabilmek ve yine de umutlu ve iyimser kalabilmektir. Zorlu yaşam olaylarıyla başa çıkma becerileri kişiden kişiye göre değişiklik gösterebilmektedir. Olumsuz yaşantılar karşısında güçlü kalabilme ve uyum gösterebilme becerimiz bizim psikolojik sağlamlığımıza bağlıdır.

Hayat şartlarımız normal olduğunda psikolojik dayanıklılığımız yüksektir, bir dengededir; ancak hayat şartları zorlaştığında, stres/travmatik olaylara maruz kaldığımızda kendimizi psikolojik olarak dayanıklı hissetmemiz zorlaşır, dengemiz sarsılabilir. 

Yetişkinlerin psikolojik olarak dayanıklı olmalarının yanında çocuklarımızın da zorlu yaşam olaylarıyla baş etmeleri için psikolojik olarak dayanıklı olmaları gerekir. Çocuklar olaylara verdikleri tepkileri de anne babalarından öğrenirler. Bizler dayanıklı olma kapasitemizi geliştirebilirsek çocuklarımıza da bu konuda yardımcı olabiliriz. Her zaman onlara rol model olduğumuzu unutmamalıyız.

Peki acaba çocuğunuzu fark etmeden zorlayıcı/stresli deneyimlerden korumaya çalışarak duygusal dayanıklılık geliştirmesine engel oluyor olabilir misiniz?

Başlanılan bir kursta zorlanan çocuğun hemen kursu bırakmasını desteklemek, arkadaşlarıyla problem yaşadığı için sınıf değiştirmeyi istemek, onun yerine başkalarıyla konuşup istediklerini söylemek, arkadaşlarıyla yaşadığı problemlerde onun çözmesine izin vermeden hemen müdahalede bulunmak… Çocukların yaşlarına ve gelişimlerine uygun zorluklarla karşılaşmaları, hafif düzeyde strese maruz kalmaları bu tarz durumlarla baş etmeyi öğrenmeleri için bir fırsattır. Eğer onları stres ve zorluktan uzak, sadece tamamen kolay baş ettikleri ortamlarda olmaya yönlendirirsek ilerleyen yaşlardaki gelişimsel zorluklar için hazırlıksız bırakmış oluruz. Çocukların psikolojik olarak sağlam olmaları onların zorluklarla karşılaşmaları ve mücadele etmelerine bağlıdır. Çocukları korunaklı bir fanus içinde büyütmeye çalışmak, okyanusa girmesi gerektiği zaman ne yapacağını bilemeyip kendini çaresiz ve güçsüz hissetmesine neden olur. Zamanı geldiğinde büyük balıklarla karşılaşacağını bilmeli, bedenine takılan yosunlarla, otlarla baş etmeyi öğrenmelidir. Öğrenmesi için de her duyguyu deneyimlemesine izin verilmesi gerekir.

Çocuklarda Psikolojik Sağlamlık Nasıl Geliştirilir?

• Güvende hissettirin. Çocukların psikolojik olarak güçlü olabilmeleri için, önce kendilerini güvende hissetmeleri gerekir. Bunun için de duygusal olarak onları destekleyen güvenilir ebeveynlere ve güçlü bağlara ihtiyaçları vardır. Çocuklarınıza olan sevginizi ve ilginizi onlara koşulsuz bir şekilde sunun.
• Duygularınızı düzenleyin. Çocuğunuzda duygu düzenleme becerilerinin gelişmesi için olumlu olumsuz tüm duygularını ifade etme konusunda rol model olun ve cesaretlendirin.
• Davranışlarınızla örnek olun. Anne babaların kendi sorunlarıyla nasıl başa çıktığı ve sorunlarını çözmek için neler yaptığı, duygularını nasıl ifade ettiği çocuklar üzerinde etkilidir. Sorunlar karşısında paniklemeden sakinliğini koruyan ve mantıklı düşünebilen ebeveynlerle büyüyen çocuklar, benzer durumlar karşısında sakin kalır ve sorunlara mantıklı bir şekilde yaklaşmayı öğrenir.

• Duygularını dinleyin ve onaylayın. Çocuklarınızın üzüntü, hayal kırıklığı, utanç gibi duyguları hissetmesine izin verin, duygularını yok saymayın.
• Çocuğunuza bol bol sarılın ve onu kucaklayın. Bu çocuğunuzun kendini güvende hissetmesine yardımcı olarak sevilme ve kabul edilme hissini geliştirir.
• Çocuğunuzla oyunlar oynayın. Oyunlar çocukların anadili ve duygu dünyalarına açılan pencerelerdir. Çocuğunuzla oyun oynayarak hem onun dünyasını anlayabilir hem eğlenebilir hem de fiziksel-sosyal becerilerinin gelişmesi konusunda fırsat oluşturabilirsiniz.
• Empatik olun. Çocuğunuzun duygu ve düşüncelerini anlayarak ona ifade etmeniz; okul, akran ve sosyal ilişkilerde aynı becerileri kendisinin sergilemesine olanak sağlayacaktır.
• Davranışlarının sorumluluğunu almalarını için fırsat verin. Düşeceği korkusuyla koşmasına fırsat verilmeyen çocuklar düştüklerinde ne yapacaklarını bilemez, kendi kendilerine toparlanamazlar. Kendi kararlarını alıp seçim yapmalarına gerekirse hata yapmalarına izin verin. Hata yaparak davranışlarının sorumluluğunu üstlenip çözüm üretmeyi öğrenecektir.
• Çocuğunuzun kendisinde olan güçlü yönleri keşfetmelerine yardımcı olun. Olumlu yönlerini takdir edin.
• Yapabileceği şeyleri çocuğunuz adına siz yapmayın. Yaşına uygun düzeyde sorumluluk almasına ve deneyim kazanmasına izin verin.
• Hikaye Okuma-Hikaye Anlatma: Çocuğunuza özellikle şefkat, nezaket, umut, cesaret vb. karakter güçleri hakkında hikâyeler okumanız ya da anlatmanız onların kendini toparlama güçlerinin gelişmesine fırsat sağlayacaktır.

Bursa Özel Osmangazi Okulları